अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेल १०० डलर प्रतिब्यारल, नेपालमा इन्धन महँगिने दबाब

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेल १०० डलर प्रतिब्यारल, नेपालमा पनि इन्धन महँगिने दबाब

काठमाडौं, साउन ७ — पश्चिम एसियामा चर्किंदै गएको द्वन्द्वका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढ्दै प्रतिब्यारल १०० अमेरिकी डलर पुगेको छ। मे महिनायता पहिलो पटक तेलको मूल्य यो स्तरमा पुगेपछि विश्वव्यापी ऊर्जा बजारमा पुनः अस्थिरता देखिएको छ।

बजार विश्लेषकहरूका अनुसार पश्चिम एसियामा बढ्दो सुरक्षा जोखिम, विशेष गरी समुद्री मार्ग हुँदै हुने तेल आपूर्तिमा अवरोध आउने चिन्ताले तेलको मूल्य उकालो लागेको हो। यमनका हुथी विद्रोहीहरूले लाल सागर क्षेत्रमा तेल ट्याङ्करमाथि आक्रमण गरेपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा आपूर्ति प्रभावित हुन सक्ने आशंका बढेको छ। यसले ब्रेन्ट क्रुडको मूल्यमा उल्लेखनीय वृद्धि गराएको बताइएको छ।

तेलसँगै प्राकृतिक ग्यासको अन्तर्राष्ट्रिय मूल्य पनि पछिल्ला केही सातादेखि बढ्दो क्रममा रहेको छ। ऊर्जा स्रोत महँगिँदा उत्पादन, ढुवानी र औद्योगिक लागत बढ्ने भएकाले धेरै देशमा मुद्रास्फीति थप चर्किन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार कच्चा तेलको मूल्य बढेपछि पेट्रोल, डिजेल र हवाई इन्धनको लागत पनि बढ्ने सम्भावना रहन्छ। त्यसको प्रत्यक्ष असर यातायात, खाद्यान्न ढुवानी तथा दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्यमा पर्न सक्छ।

नेपालले आवश्यक पर्ने अधिकांश पेट्रोलियम पदार्थ भारतमार्फत आयात गर्दै आएको छ। त्यसैले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य निरन्तर उच्च रह्यो भने आगामी दिनमा नेपाल आयल निगममाथि पनि मूल्य समायोजनको दबाब पर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। यद्यपि, नेपालमा इन्धनको मूल्य बढ्ने वा नबढ्ने विषय निगमले प्राप्त गर्ने नयाँ खरिद मूल्य, विनिमय दर तथा सरकारी नीतिमा निर्भर रहनेछ।

अर्थविद्हरूले ऊर्जा बजारमा देखिएको पछिल्लो उतारचढावले विश्व अर्थतन्त्रमा थप दबाब सिर्जना गर्न सक्ने बताएका छन्। यदि पश्चिम एसियाको तनाव लामो समयसम्म कायम रह्यो भने तेलको मूल्य अझै बढ्न सक्ने र त्यसको प्रभाव विश्वभरका उपभोक्ताले महँगीका रूपमा महसुस गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्ने उनीहरूको भनाइ छ।