मध्यपूर्वमा पुनः तनाव चुलियो: इरान–अमेरिका विवादले विश्वभर चिन्ता बढायो

मध्यपूर्वमा तनाव पुनः चुलियो
जुन १७ मा भएको अस्थायी शान्ति प्रक्रियापछि मध्यपूर्वमा फेरि तनाव बढेको बताइएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अस्थायी युद्धविराम समाप्त भएको बताएका छन् र इरानविरुद्ध कडा चेतावनी दिएका छन्।
तनाव बढ्नुको मुख्य कारण
हर्मुज जलडमरूमध्यमा झडप: हर्मुज जलडमरूमध्य क्षेत्रमा पुनः तनाव सुरु भएको बताइएको छ। रिपोर्टअनुसार इरानले केही व्यावसायिक तेल ट्याङ्करहरूलाई निशाना बनाएपछि अमेरिकी सेनाले इरानभित्र रहेका मिसाइल स्थल र कमाण्ड केन्द्रहरूमा आक्रमण गरेको दाबी गरिएको छ।
अमेरिकाको माग: वासिङ्टनले इरानलाई जलमार्गमा हुने सबै आक्रमण रोक्न र हर्मुज जलडमरूमध्य पूर्ण रूपमा खुला राख्ने सार्वजनिक प्रतिबद्धता जनाउन आग्रह गरेको बताइएको छ।
इरानको अडान: इरानी अधिकारीहरूले हर्मुज जलडमरूमध्य आफ्नो रणनीतिक र आर्थिक हितसँग जोडिएको विषय भएकाले आफ्नो अडान नबदल्ने बताएका छन्।
युद्धको जोखिम बढ्दै
ट्रम्पको चेतावनी: अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत इरानले कुनै पनि प्रकारको प्रतिकार वा आक्रमण गरे अमेरिकाले कडा सैन्य जवाफ दिने चेतावनी दिएका छन्।
इरानको प्रतिक्रिया: इरानका सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह मोज्तबा खामेनीले आफ्नो पहिलो आधिकारिक वक्तव्यमा बदला लिनु राष्ट्रिय दायित्व भएको बताएका छन्।
आणविक चेतावनी: अमेरिकी आक्रमणपछि इरानी सांसदहरूले देशको रक्षा नीतिमा आणविक प्रविधिको सैन्य प्रयोगसमेत विचार गर्न सकिने संकेत दिएको दाबी गरिएको छ।
विश्व अर्थतन्त्रमा असर
ऊर्जा संकटको चिन्ता: हर्मुज जलडमरूमध्य हुँदै हुने तेल ढुवानी प्रभावित भएपछि अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारमा चिन्ता बढेको बताइएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी (IEA) ले विश्वव्यापी कच्चा तेल आपूर्तिमा ठूलो असर पर्न सक्ने चेतावनी दिएको उल्लेख गरिएको छ।
कूटनीतिक प्रयास जारी
सार्वजनिक रूपमा तनाव बढे पनि कतार र ओमानको मध्यस्थतामा कूटनीतिक वार्ता जारी रहेको र थप द्वन्द्व रोक्ने प्रयास भइरहेको बताइएको छ।





